(TN&MT) - Lễ đón Bằng công nhận Di sản văn hóa thế giới cho di sản Thành Nhà Hồ sẽ diễn ra tối 16/6 tại Khu di sản Thành Nhà Hồ (Thanh Hóa). Từ thành công của di sản có tuổi đời hơn 600 năm này, du lịch xứ Thanh có thêm cơ hội quảng bá tiềm năng của mình.

Vinh danh di sản

Trải qua hơn 6 năm, kể từ khi khởi động xây dựng hồ sơ, với hàng chục cuộc hội thảo khoa học, khảo sát thực địa, đấu tranh và bảo vệ trên nghị trường quốc tế, cuối cùng, Thành Nhà Hồ đã được vinh danh trong kho tàng di sản nhân loại...

Thành Nhà Hồ nằm trên địa bàn 2 xã Vĩnh Long và Vĩnh Tiến, huyện Vĩnh Lộc tỉnh Thanh Hóa (còn gọi là thành An Tôn, thành Tây Đô, thành Tây Giai hay thành Tây Kinh). Thành được xây vào năm Đinh Sửu (từ tháng Giêng tới tháng 3 năm 1397), người chủ trương xây thành là Hồ Quý Ly lúc đó là Thái sư nắm giữ  mọi quyền lực của triều đình nhà Trần. Người trực tiếp tổ chức và điều hành là Thượng thư bộ lại kiêm Thái sử lệnh Đỗ Tỉnh. Tháng 3 năm Canh Thân, Hồ Quý Ly lên ngôi lập ra nhà Hồ lấy tên nước là Đại Ngu (1400-1407) và Tây Đô là kinh đô.

Thành Tây Đô bao gồm thành Nội và thành Ngoại. Thành Nội có mặt bằng gần hình vuông, chiều Đông - Tây dài 877m; Nam - Bắc dài 880m, diện tích 771.760m2. Phần tường thành phía ngoài xây bằng 7 hàng đá xếp ngang, 2 hàng đá chìm dưới đất làm thành móng, 5 hàng nổi trên mặt đất. Các phiến đá nặng trung bình từ 10 - 20 tấn, ước tính toàn bộ phần tường đất có khối lượng 25.000m3, phần tường đất khoảng 80.000m3; tổng diện tích bề mặt đá hiện còn đo được 10.111.000m2.

Các công trình kiến trúc xưa như : Điện Hoàng Nguyên, cung Nhân Thọ, cung Phù Cực, Đông Cung, Đông Thái Miếu, Tây Thái Miếu… đều không còn nữa. Di vật đặc biệt còn lại là đôi rồng đá dài 3,62m. Di tích phụ cận đặc biệt là Đàn Tế Nam Giao có mặt bằng còn tương đối nguyên vẹn, có niên đại sớm nhất nước ta, được xây dựng năm 1402.

Điểm đến của đông đảo du khách

Sau khi được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới, nhất là gần kề thời điểm Thành Nhà Hồ chuẩn bị đón nhận bằng công nhận Di sản thế giới (vào trung tuần tháng 6/2012), thì càng có nhiều du khách đến tham quan quần thể di tích Thành Nhà Hồ. Trong 6 tháng đầu năm 2012, Thành Nhà Hồ đã đón hơn 11.000 lượt khách (so với 16.000 lượt khách năm 2011), trong đó hầu hết là khách nội địa.

Điểm dừng chân của du khách mỗi lần đến Thành Nhà Hồ chính là tòa thành đá kỳ vĩ có tuổi đời hơn 600 năm được xây dựng và gắn chặt với nhiều biến cố thăng trầm của lịch sử, đến nay Thành Nhà Hồ vẫn được bảo tồn rất tốt trong cảnh quan thiên nhiên còn hầu như nguyên vẹn. Tại tòa thành cổ này, du khách được chiêm ngưỡng hệ thống 4 cửa ở các mặt thành xây cuốn vòm, với những khối đá tảng cực lớn, dài khoảng 7m với khối lượng khoảng 20-25 tấn mỗi khối được ghép lại với nhau một cách tự nhiên và vững chãi. Móng thành, tường thành, vòm cửa thành, đường đi, sân nền... đều sử dụng vật liệu đá vững chãi. Thành Nhà Hồ trở thành một công trình có giá trị nổi bật toàn cầu với kiến trúc kiểu kinh thành phương Đông, vừa là trung tâm quyền lực, vừa là một pháo đài quân sự, thể hiện sự gắn kết tài tình giữa công trình kiến trúc với cảnh quan văn hóa và thiên nhiên.

Công trường khai thác đá cổ ở núi An Tôn (xã Vĩnh Yên, huyện Vĩnh Lộc) cũng là "điểm đến" của không ít du khách. Đây chính là công trường khai thác đá cổ mà Nhà Hồ đã sử dụng để xây nên tòa thành kỳ vĩ này.

Đến với Đàn tế Nam Giao du khách lại được chứng kiến những dấu tích nền móng kiến trúc và cấu trúc chính của Đàn Nam Giao hay dấu tích của con đường linh đạo được lát bằng những phiến đá xanh mài nhẵn, mà theo truyền thuyết trước kia vua đi trên con đường này để vào khu vực tế chính. Tại khu vực Đàn tế Nam Giao, một công trình kiến trúc hết sức độc đáo và được bảo tồn khá nguyên vẹn ở đây là Giếng Vua (hay còn gọi là Ngự Dục, Ngự Duyên) với thiết kế hình vuông được kè đá theo các cấp bậc nhỏ dần vào lòng. Đàn tế Nam Giao Thành Nhà Hồ là dấu ấn hoàn thiện cho việc định đô của vương triều, bởi năm 1402 (2 năm sau khi lên ngôi), Hồ Quý Ly đã cho xây dựng Đàn tế Nam Giao cạnh chân núi Đốn Sơn, cách trung tâm Thành Nhà Hồ chưa đầy 2km... Đàn tế được xây dựng trên 5 tầng nền giật cấp cao dần lên, trên diện tích mặt bằng khoảng 30.000m2, trong đó độ cao hiện còn từ chân nền đàn thấp nhất đến mặt nền cao nhất là hơn 9m. Móng nền được xây bằng đá phiến và mặt bằng đàn tế được chia làm hai phần là ngoại đàn và nội đàn. Trên đó, người xưa đã xây dựng nhiều công trình kiến trúc như vòng tường đàn, đường Thần đạo, Viên đàn, Trai cung, giếng vua, thần khố, thần trù…

Nhằm tôn vinh, giới thiệu, quảng bá những giá trị văn hóa tiêu biểu độc đáo của Thành Nhà Hồ với bạn bè trong nước và quốc tế, ngay từ đầu năm 2012, tỉnh Thanh Hóa đã đầu tư gần 22 tỷ đồng để nâng cấp cơ sở hạ tầng du lịch ở di sản này. Để Di sản ngày càng thu hút du khách trong nước và quốc tế, tỉnh Thanh Hóa sẽ tiếp tục đầu tư về cơ sở hạ tầng du lịch, tăng cường quảng bá, kết nối các tour du lịch Thành Nhà Hồ với các điểm du lịch trong, ngoài tỉnh và quốc tế. Ngành du lịch xứ Thanh phấn đấu đến năm 2015, Thành Nhà Hồ sẽ là điểm đến của trên 35 nghìn lượt khách.

Mai Hoa