(TN&MT) - Tại cuộc Hội thảo quốc tế về Biển Đông trong hai ngày ngày 27 và 28/6 tại Thủ đô Washington của Mỹ, một số học giả quốc tế đã khẳng định các lô dầu khí mà Tổng Công ty Dầu khí Hải Dương Trung Quốc (CNOOC) mời thầu thăm dò - khai thác tại 9 lô trên biển Đông, là nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. 

Giáo sư Carl Thayer (Học viện Quốc phòng Australia) nêu ra trong phiên thảo luận về các diễn biến gần đây trên biển Đông. Ông khẳng định rằng, các lô dầu khí do CNOOC mời thầu đều nằm trong vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý của Việt Nam. Giáo sư Thayer cho rằng, Trung Quốc đã trả đũa việc Quốc hội Việt Nam thông qua Luật Biển bằng cách mời thầu thăm dò, khai thác tại các lô, "tất cả đều nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam". Ông cũng cho rằng, đây là một hành động chính trị, nhiều hơn là một hành động có tính thương mại. 

Cùng chung quan điểm, Tiến sĩ Bonnie Glasser, chuyên gia về châu Á của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) của Mỹ, cảnh báo rằng bất cứ công ty dầu khí nước ngoài nào có ý định tham gia thầu với Trung Quốc tại các lô nằm trong vùng thềm lục địa của Việt Nam đều phải thấy mức độ rủi ro rất cao và phải "suy nghĩ hai lần" trước khi quyết định. 

Bình luận trước việc CNOOC mời thầu thăm dò - khai thác tại 9 lô trên biển Đông, Thượng nghị sĩ Mỹ Joe Liberman cho rằng, đây là tuyên bố vô căn cứ và chưa hề có tiền lệ. Ông khẳng định các lô dầu khí này nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam được luật pháp quốc tế thừa nhận. Ông Joe Liberman nói: "Đây là hành động khiêu khích, nhằm trả đũa việc Việt Nam khẳng định các quyền pháp lý của mình trong luật quốc nội vào tuần trước". "Những lời lẽ khiêu khích như vậy phải chấm dứt".  

Nhận xét về Luật Biển mới được Quốc hội Việt Nam thông qua, Giáo sư Thayer khẳng định, đây là một "diễn biến rất tích cực" vì Việt Nam muốn và cần thiết phải khai thác biển của mình. Ông nói: "đến năm 2025, một nửa GDP của Việt Nam là từ biển, vì vậy Việt Nam cần Luật để điều chỉnh và xác định rõ ràng nhiệm vụ của các cấp, các ngành.  

Trong buổi thảo luận về các diễn biến gần đây trên biển Đông, các học giả Phillíppines và Trung Quốc tranh cãi khá gay gắt về vấn đề chủ quyền tại bãi Scarborough, nơi mới xảy ra căng thẳng giữa hai nước.

Cuộc Hội thảo diễn ra trong hai ngày 27 và 28/6, do Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế tổ chức. Các học giả từ nhiều nước, bao gồm Trung Quốc, Việt Nam, Philíppines, Indonesia, Singapore, Ấn Độ, Nhật Bản, Mỹ, thảo luận ở nhiều chủ đề, từ các diễn biến gần đây trên biển Đông, vấn đề biển Đông trong quan hệ Mỹ - Trung Quốc - ASEAN, luật pháp và tập quán quốc tế trong giải quyết tranh chấp... Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ Kurt Campbell tham dự và phát biểu.

Minh Quân