Điểm tập kết "chiến lợi phẩm"

(TN&MT) - Để phát triển kinh tế, đẩy mạnh thông thương cho các huyện ở  miền Tây xứ Quảng, Nhà nước đã đầu tư nâng cấp nhiều tuyến giao thông liên tỉnh, liên huyện, liên xã đi qua những cánh rừng… Và, vô tình mỗi tuyến đường được đầu tư xây dựng đã tiếp tay cho giới lâm tặc phá rừng.

1. Trên địa bàn các huyện miền núi tỉnh Quảng Nam có rất nhiều tuyến giao thông huyết mạch đi qua. Trước hết là QL 14B từ Đà Nẵng đi Cửa khẩu Đắc Ốc, qua địa bàn huyện Nam Giang. Trước đây con đường này được xem là tuyến đường nóng bỏng với những địa danh như Cà Dy, Tahbing, Cha Val... nổi tiếng "đặc sản" lim xanh, chò, chỉ... Mỗi ngày, các đối tượng khai thác hàng chục mét khối gỗ lậu rồi chuyển về xuôi bằng 2 loại phương tiện đường thủy (sông Bung) và đường bộ (QL14B).

"Đa phần người hành nghề này là những lao động nghèo. Khi nghề đào đãi vàng còn thịnh vượng, họ là những lao động chuyên cõng chuyến, thồ chở hàng và người vào các bãi vàng, nhưng khi các cơ quan chức năng tăng cường việc truy quét, đẩy đuổi các đối tượng khai thác vàng trái phép ra khỏi địa bàn, họ "thất nghiệp". Không công ăn việc làm, họ chuyển nghề bằng cách vận chuyển lâm sản trái phép. Số này tập hợp thành từng đoàn, hằng đêm dùng xe máy chở gỗ phóng bạt mạng trên đường đã trở thành nỗi kinh hoàng cho những người tham gia giao thông" - một cán bộ kiểm lâm huyện Nam Giang tiết lộ.

Trước thực trạng Khu Bảo tồn thiên nhiên Sông Thanh sẽ bị mất đi sự đa dạng sinh học nếu lâm tặc tiếp tục hoành hành, các cơ quan chức năng đã tiến hành nhiều biện pháp quản lý như: Tổ chức di dời hàng trăm hộ dân khỏi vùng lõi, tuyên truyền và giao gần 1.000ha rừng thuộc vùng đệm của Khu Bảo tồn thiên nhiên Sông Thanh cho người dân địa phương quản lý, bảo vệ, đồng thời lập 3 Trạm Kiểm soát lâm sản tại Chaval, bến Giằng và Thạnh Mỹ để kiểm tra các phương tiện qua lại. Để đối phó với hệ thống kiểm soát trên, các đối tượng chuyên vận chuyển lâm sản trái phép bằng 2 loại phương tiện là ghe thuyền và ô-tô đã chuyển sang hình thức vận chuyển mới là xe máy.

"Đại bản doanh" của giới lâm tặc nơi miền Tây xứ Quảng  

2. Trước đây, khu vực rừng đầu nguồn thuộc các xã Phước Năng, Phước Kim, Phước Đức, Phước Thành là thủ phủ của vùng vàng huyện Phước Sơn chỉ có duy nhất con đường độc đạo đi lại vào mùa nắng. Còn mùa mưa thì không thể. Còn bây giờ muốn xâm nhập vào vùng rừng này chỉ cần một chiếc đò máy công suất khoảng 30CV, sau một giờ đồng hồ có thể dễ dàng vượt lòng hồ và vào các vùng rừng nguyên sinh đầu nguồn ở xã Phước Kim, Phước Thành.

Lợi dụng tuyến đường thủy như "ma trận" của lòng hồ thủy điện Đắk Mi 4, lâm tặc từ nhiều tháng nay đã bắt đầu mở những con đường "không số" xâm nhập vào vùng rừng nguyên sinh để khai thác gỗ và lợi dụng đêm tối vận chuyển gỗ vượt lòng hồ đưa ra tuyến đường Hồ Chí Minh và quốc lộ 14E để đưa đi tiêu thụ. Trên chiếc thuyền máy công suất hơn 30 CV thuê của một người dân, chúng tôi bắt đầu vượt lòng hồ thủy điện Đắk Mi 4 lên vùng thượng nguồn.

Tại vùng rừng đầu nguồn xã Phước Kim, chiếc thuyền máy cập bến khu vực được mệnh danh "Đà Lạt 2" thuộc khoảnh 7, tiểu khu 687, hiện ra trước mắt cảnh rừng bị tàn phá ghê rợn. Những thân cây gỗ hương đường kính một mét bị đốn hạ và xẻ thịt. Toàn bộ số gỗ đã được vận chuyển khỏi hiện trường, chỉ còn trơ lại cành nhánh và những gốc cây ứa nhựa đỏ như máu.

Còn tại địa bàn 2 huyện Bắc Trà My và Nam Trà My, từ khi các khu Tái định cư như Trà Giác, Trà Bui... được xây dựng, vấn nạn phát nương làm rẫy tại các khu vực trên gia tăng. Một khi các tuyến giao thông được mở, việc khai thác và vận chuyển lâm sản trên địa bàn Bắc Trà My khó được kiểm soát hơn. Các điểm nóng về khai thác gỗ trái phép như xã Trà Đốc, Trà Giác, Trà Bui; các tuyến đường có vận chuyển gỗ như ĐT616, đường vào khu TĐC Trà Bui, Trà My - Trà Bồng (Quảng Ngãi); tuyến đường thủy lòng hồ Thủy điện Sông Tranh... vẫn rầm rộ hoạt động.

3. Một tuyến đường khác cũng in đậm dấu chân của lâm tặc ở vùng miền Tây xứ Quảng này, đó là đường Hồ Chí Minh đoạn từ Tây Giang đến Phước Sơn, với những địa danh như Xờ Ơi (Đông Giang), Pà Dấu (Nam Giang), Thác Nước (Phước Sơn)... Lợi dụng sự thuận tiện về giao thông, dân cư thưa thớt và địa bàn giáp ranh giữa các huyện nên lâm tặc hoạt động rầm rộ. Trung tá Nguyễn Quang Cảng - Phó Trưởng đồn Công an Thủy điện A Vương (Đông Giang) cho biết: Nhìn những cánh rừng bạt ngàn màu xanh như vậy, nhưng các loại gỗ có giá trị đã "bật gốc" ra đi cùng "lâm tặc" rồi.

Những tuyến ĐT nối liền giữa các huyện miền núi và miền xuôi ở Quảng Nam trong vai trò là những tuyến "huyết mạch" giao thông. Trước hết, tuyến ĐT 609 (Đà Nẵng - Đông Giang). Trên tuyến đường này có đến 2 Trạm Kiểm soát lâm sản (Trạm Dốc Kiền - Đông Giang và Trạm Hòa Phú - Đà Nẵng). Mặc dù kiểm soát chặt chẽ như vậy nhưng bằng nhiều thủ đoạn khác nhau, như xe khách 2 đáy, trộn gỗ rừng vào gỗ nguyên liệu giấy..., hằng ngày các đối tượng vận chuyển lâm sản trái phép vẫn tìm cách "thẩm thấu" được gỗ lậu.

Ông Lê Hoàng Sơn - Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Đông Giang thẳng thắn: Cơ quan chức năng có hàng trăm cách kiểm soát thì lâm tặc có hàng ngàn cách vận chuyển. Tương tự, tuyến ĐT 612 (Hà Lam - Khâm Đức) hoặc ĐT 613 (Tam Kỳ - Nam Trà My) đều có 2 - 3 Trạm Kiểm soát lâm sản (chưa kể đến những Trạm Kiểm soát lâm sản địa bàn và tăng cường của Đội cơ động thuộc Chi cục Kiểm lâm tỉnh), nhưng hằng ngày gỗ lậu vẫn được tuồn về xuôi.

Cái không khí bình yên đến tĩnh mịch khi nghe gió từ đại ngàn thổi hay nước dòng sông Bung chảy rì rầm trong đêm giờ chỉ còn là dĩ vãng. Càng về đêm, không gian tại các cung đường "ma" này càng như cô đặc, ngột ngạt hơn bởi tiếng cưa lốc trên núi, cưa máy dưới xuôi, xe máy đủ loại phân khối của đội quân lâm tặc quần thảo trên đường. Trong vai những người đốn củi, chúng tôi lắm phen hú vía, không những lạc vào ma trận của những thanh niên bặm trợn mà còn đối mặt với những tình huống suýt bị "xử đẹp".

Rời thôn Pà Lanh để qua thôn Pà Păng - giáp với dòng sông Bung và là điểm gỗ khi theo bè từ thượng nguồn xuôi về sẽ được giới lâm tặc tập kết ở mé sông, sau đó được vận chuyển ngược ra đường Hồ Chí Minh rồi theo các đội xe mà tẩu tán. Tấp xe máy vào bụi rậm, men theo mé sông đã cạn nước không biết bao nhiêu là gỗ kiền kiền, chò, sơn đào... được tập kết gọn gàng, mỗi điểm cách nhau khoảng 50m. Từ đây nhìn bờ phía Bắc của sông Bung, dưới chân những đường mòn như gân núi có nhiều chiếc thuyền đang "ăn hàng" để vận chuyển theo đường sông. Ở đó - ngàn cung đường… gỗ lậu vẫn ào ào tuôn về xuôi.

XUÂN LAM

Kỳ cuối: Kiểm lâm - cánh chim   cô đơn giữa đại ngàn