"Đây là cơ sở khoa học để thiết kế, thực hiện các dự án tìm kiếm, thăm dò, khai thác nước nhạt dưới đất đới ven bờ biển phục vụ phát triển kinh tế vùng và thực hiện Chiến lược Biển Việt Nam", TS. Nguyễn Hồng Bàng, Liên đoàn Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước miền Nam đã nói như vậy tại buổi nghiệm thu đề tài mới đây.

Kết quả nghiên cứu của đề tài có tính khoa học và thực tiễn cao. Tổ hợp phương pháp và Quy trình công nghệ có thể được linh hoạt áp dụng cho các vùng đồng bằng có đất đá trầm tích bở rời trên toàn dải ven biển Việt nam.

Lần đầu tiên Việt Nam tìm kiếm nước ngọt trong lòng biển

Các nhà khoa học nước ngoài đã sử dụng nhiều phương pháp khác nhau để tìm kiếm nước nhạt ở vùng biển nông ven bờ, trong đó các phương pháp địa vật lý thường được áp dụng rộng rãi nhất. Các phương pháp này được kết hợp chặt chẽ với công tác khảo sát địa chất, địa chất thủy văn truyền thống và kỹ thuật đồng vị, kỹ thuật đánh dấu, kỹ thuật địa hóa tạo thành tổ hợp nghiên cứu hoàn chỉnh cho từng khu vực và đã mang lại hiệu quả kinh tế kỹ thuật cao. Một số quốc gia đã kết hợp công tác tìm kiếm dầu khí với việc tìm kiếm nguồn nước nhạt ngoài biển.

Theo TS.Bàng, ở nước ta các phương pháp địa vật lý đều đã sử dụng trong nghiên cứu cấu trúc, tìm kiếm khoáng sản, dầu khí, nước ngầm vùng ven bờ trên đất liền. Tuy nhiên, tìm kiếm nước dưới đất ngoài biển, đến nay chưa có một dự án nào được thực hiện. Vì vậy việc nghiên cứu, áp dụng tổ hợp các phương pháp địa vật lý, địa chất, địa chất thủy văn để xác định các tầng nước nhạt đới ven bờ biển thử nghiệm tại vùng ven biển Bạc Liêu là đề tài đầu tiên trong lĩnh vực này được triển khai thực hiện.

Trên một đường thẳng từ bờ ra biển dài 3km, cứ 20m các nhà khoa học lại gắn một điện cực thả ngập trong đáy biển. Các điện cực sẽ truyền tín hiệu vào bộ thu, qua bộ chuyển đổi, sau đó đưa vào máy tính để phân tích. Dựa vào các thông số thu được, sẽ biết được cấu tạo địa chất dưới đáy biển. Nếu là khu vực có nước ngọt, điện trở sẽ lớn và ngược lại. Khó khăn lớn nhất khi thực hiện phương pháp này trong lòng biển là sự nhiễu từ của nước biển.

Tiếp tục thăm dò ở hai khu vực tiềm năng

Các nhà khoa học đã xác định được "mỏ" nước ngọt dưới lòng biển cách bờ 3km, độ sâu từ 48 - 106m tại phường Nhà Mát, thị xã Bạc Liêu. Đồng thời, phương pháp địa vật lý lần đầu tiên áp dụng trên vùng biển thị xã Bạc Liêu đã chứng minh được tính hiệu quả cao.

"Đề tài đã thành công trong việc tự chế tạo hệ thiết bị đa cực phương pháp đo sâu điện liên tục đều. Đồng thời thực hiện đồng bộ các giải pháp chống rò điện, giảm tác động của nhiễu do sóng biển, chống ảnh hưởng của lớp nước biển trên mặt, đảm bảo chất lượng tài liệu thu thập và đạt được hiệu quả tốt trong xử lý, phân tích và dự báo kết quả địa chất", TS. Bàng nói. Các giải pháp này còn giúp tăng năng suất lao động, tiết kiệm được kinh phí và thời gian lao động ngoài hiện trường.

TS. Trần Bình Trọng, chuyên viên chính Vụ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài nguyên và Môi trường cho biết, Bộ TN&MT đánh giá cao kết quả nghiên cứu này, đồng thời đã thông qua đề nghị của các nhà khoa học về việc lập Dự án Lập dự án điều tra, thăm dò ở 2 khu vực tiềm năng nước nhạt dưới đất thuộc tầng Pleistocen có phát triển ra phía biển. Đó là khu vực: Hải Hậu-Nghĩa Hưng (Nam Định) thuộc đồng bằng Bắc Bộ và dải ven biển từ Long Toàn (Trà Vinh) đến Đầm Dơi (Cà Mau) thuộc đồng bằng Nam Bộ.

Đồng ý áp dụng tổ hợp phương pháp (có chọn lọc) và Qui trình công nghệ để khảo sát các khu vực chưa có biểu hiện rõ nước nhạt dưới đất phát triển ra biển như đã nêu trong báo cáo để khẳng định triển vọng trước khi lập dự án điều tra chi tiết.

Phương Trần