Việt Nam: "Vượt trội" về suy giảm đa dạng sinh học

Các chuyên gia TRAFFIC cho biết, Việt Nam hiện xếp thứ 16 thế giới về suy giảm đa dạng sinh học, nhiều loài động thực vật quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng. Tỷ lệ các loài bị tuyệt chủng hiện nay vượt trội hơn bất kỳ thời kỳ nào trong lịch sử. Nguyên nhân một phần là do sự thiếu hiểu biết của người dân và thái độ, sự thiếu trách nhiệm của những người tiêu thụ động vật hoang dã trong đó có doanh nhân.

Việt Nam còn đứng thứ 3 khu vực Đông Á về buôn bán trái phép động thực vật hoang dã. Việt Nam cung cấp hàng loạt sản phẩm cho thị trường quốc tế, đặc biệt là Trung Quốc. Đồng thời là nơi trung chuyển động thực vật hoang dã trong khu vực. Theo thống kê, từ năm 1996 đến nay, tình trạng buôn bán, vận chuyển động thực vật hoang dã trái phép ngày càng tăng, với quy mô lớn. Cả nước đã có 14.758 vụ vi phạm về săn bắt và buôn bán động thực vật hoang dã. Lực lượng chức năng thu 181.670 cá thể với trọng lượng khoảng 635 tấn. Số vụ vi phạm tăng hàng năm.

Xu hướng hiện nay là những người có thu nhập và trình độ học vấn cao thường tiêu dùng các sản phẩm động vật hoang dã nhiều hơn. Doanh nhân là những người thường hay sử dụng các sản phẩm từ ĐVHD nhiều nhất (43%), tiếp theo là cán bộ công chức Nhà nước (34%).

Kinh doanh xanh để phát triển bền vững

Trong tiến trình hội nhập quốc tế, các doanh nghiệp không chỉ tạo vị thế cạnh tranh bằng nâng chất lượng sản phẩm mà còn cần phát triển một cách bền vững, nhất là bảo vệ hệ sinh thái và động thực vật hoang dã.

Tại một Hội thảo mới đây liên quan đến lĩnh vực này, ông Trần Văn Nga, Giám đốc Công ty TNHH Chăn nuôi và Kinh doanh cá sấu Tồn Phát cho rằng, trong lĩnh vực khai thác kinh doanh các sản vật từ rừng như gỗ, thảo dược, động vật hoang dã, nuôi trồng kinh doanh các loài động thực vật quý hiếm là hết sức cần thiết. Trong điều kiện nguồn đa dạng sinh học đang dần cạt kiệt như hiện nay, các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực này càng cần thận trọng.

"Có rất nhiều doanh nghiệp lập ra với Giấy phép kinh doanh là nuôi trồng các loài hoang dã nhưng điều kiện cơ sở kinh doanh nghèo nàn không đáp ứng yêu cầu nên đã vào rừng khai thác, mua bán bất hợp pháp. Kiểu kinh doanh như vậy không chỉ làm hại môi trường mà còn tổn hại hình ảnh của doanh nghiệp về lâu dài", ông Nga nói.

Kiến nghị của các doanh nghiệp là nên có chính sách ưu đãi với lực lượng kiểm lâm để họ dốc hết tâm phục vụ ngành. Cần xử lý nghiêm khắc những hành vi cố tình vi phạm pháp luật khai thác lâm sản trái phép vì mục đích thương mại để làm giàu cá nhân; có chính sách khen thưởng đối với người có công tố giác những phần tử buôn lậu động thực vật hoang dã. Đặc biệt cần tuyên truyền nhiều hơn nữa để xây dựng một nền văn hóa ẩm thực "nói không với tiêu thụ động thực vật hoang dã".

Các doanh nghiệp, nhà khoa học đề nghị, để bảo vệ các loài động thực vật hoang dã, bảo tồn tài nguyên và môi trường Việt Nam, trước mắt Đảng và Nhà nước cần sớm ban hành Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đa dạng sinh học và các văn bản dưới luật khác. Trong đó xác định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý, quy chế phối hợp giữa các cơ quan trong việc thực hiện.

Nhật Tân